Gevoelsstoornissen

Wat zijn functionele gevoelsstoornissen?

Functionele gevoelsstoornissen zijn klachten die ergens in het lichaam ontstaan zijn doordat het zenuwstelsel niet goed werkt. Er is geen schade of bijvoorbeeld een ontsteking opgetreden.

Patiënten met functionele gevoelsstoornissen kunnen de volgende zaken ondervinden:
 
1. Een veranderd gevoel (veranderde sensatie) in één lichaamshelft, waarbij meestal het gezicht, een arm en een been in betrokken zijn aan één kant. Dat heet samen het hemisensorisch syndroom.

2. Het gevoel dat een ledemaat niet bij hen hoort, geen onderdeel is van het lichaam.

3. Andere gevoelssensaties: een gevoel van elektrische stimulatie, tintelingen, spiertrekkingen.

4. Visuele symptomen, bijvoorbeeld voorbijgaande vertroebeling van het zicht, dubbelzien.

Zwakte of een gevoel van verlamming komen vaak voor samen met gevoelsstoornissen, vaak ook aan dezelfde lichaamshelft.

Voor de patiënt en de arts kunnen deze symptomen alarmerend zijn, ze lijken immers op de symptomen die voorkomen bij een infarct of MS. Maar, deze symptomen zijn geen gevolg van schade of ontsteking, wat betekent dat ze compleet zouden kunnen verbeteren. Er is de mogelijkheid van herstel. De onderdelen van het zenuwstelsel werken niet goed (samen), waardoor de verwerking van informatie van het lichaam naar de hersenen niet goed wordt verwerkt. 

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose wordt meestal gesteld door een neuroloog. Deze kan door middel van het stellen van de juiste vragen en lichamelijk onderzoek het onderscheid maken tussen functionele klachten en anderen aandoeningen. Hiervoor maakt hij gebruik van aanwezigheid van bepaalde symptomen die typerend zijn voor functionele gevoelsstoornissen en afwezigheid klachten en uitingen die passen bij andere aandoeningen.

Het helpt in de diagnose dat scans en bloedonderzoek normaal zijn, zodat andere oorzaken zijn uitgesloten, maar vaak is dat niet nodig voor de diagnose.

Beeld ik het me in?

Nee. Hierover leest u op de pagina: Tussen de oren?

Hoe ontstaan functionele gevoelsstoornissen?

Bij verschillende mensen zijn verschillende redenen aan te wijzen waardoor de symptomen zijn ontstaan

1. Na schade / pijn. Mensen lijken vooral kwetsbaar te zijn voor functionele gevoelsstoornissen na lichamelijk letsel of na veel pijn. Bij chronische pijn komen dan ook veel gevoelsstoornissen voor. Ook bij complex regionaal pijnsyndroom zijn deze klachten veelvoorkomend.

2. Bij hyperventilatie. De klachten komen vaak samen voor met duizeligheid en kortademigheid. Studies hebben aangetoond dat gezonde mensen die gevraagd zijn snel en oppervlakkig te gaan ademen (hyperventileren) gevoelsstoornissen krijgen. Meestal bestaan de klachten dan uit tintelingen in de vingers en rond de mond, maar verminderd gevoel kan ook ontstaan. Er wordt gedacht dat de uiteinden van zenuwen reageren op het lage CO2 gehalte in het bloed dat ontstaat na hyperventilatie.

3. Na ziekte met veel vermoeidheid en bedrust. Klachten van het gevoel kunnen langzaam ontstaan bij mensen die lijden aan veel vermoeidheid en pijn. Bij sommige mensen kan teveel rust de symptomen veroorzaken. Hier zou een overlap kunnen zijn met het chronisch vermoeidheids syndroom.

4. Na een periode van dissociatie / paniek. Functionele gevoelsstoornissen komen vaak samen voor met symptomen van een gevoel van licht in het hoofd zijn en dissociatie (een gevoel dat dingen om u heen ver weg of niet verbonden zijn). Dissociatie is een beetje zoals een veranderde bewustzijnsstaat (elders op deze website beschreven). Soms zijn deze episodes heel beangstigend, vooral als ze zomaar uit het niets ontstaan. Daarna kan een paniekaanval ontstaan, die weer gevoelsstoornissen kan veroorzaken.

5. Bij migraine. Mensen met migraine kunnen symptomen ondervinden van veranderde gevoelssensaties tijdens een hoofdpijnaanval. Mensen met functionele gevoelsstoornissen hebben soms klachten gekregen tijdens een migraine aanval, die daarna zijn gebleven.

6. Geen duidelijke oorzaak. Het kan goed zijn dat er geen duidelijke aanleiding was. Net zoals sommige mensen soms migraine ontwikkelen zonder dat daar een oorzaak voor is, terwijl anderen migrainen ontwikkelen als gevolg van een drukke, stressvolle periode in hun leven.