Functionele uitvalsverschijnselen

Wat zijn functionele uitvalsverschijnselen?

Functionele uitvalsverschijnselen zijn uitval (of 'verlamming') van een arm of een been doordat het zenuwstelsel niet goed werkt. Het wordt niet veroorzaakt door schade of ziekte.

Patienten met functionele uitvalsverschijnselen ondergaan klachten die beperkend en beangstigend kunnen zijn, zoals problemen met lopen, een zwaar gevoel aan een lichaamshelft, het laten vallen van dingen en het gevoel dat een ledemaat niet normaal voelt, of niet als onderdeel van de persoon zelf.

Voor de patient en de dokter lijkt het vaak alsof er een infarct of bloeding in de hersenen heeft plaatsgevonden of er wordt gedacht aan MS. Echter, in tegenstelling tot deze aandoeningen, is er bij functionele stoornissen geen sprake van schade aan het zenuwstelsel, wat betekent dat de symptomen zeker kunnen verbeteren of zelfs verdwijnen.
 
Hoe wordt de diagnose gesteld?

Meestal wordt de diagnose gesteld door een neuroloog.
Patienten met functionele uitvalsverschijnselen hebben uitval in een typerend (herkenbaar) patroon en er worden geen veranderingen in reflexen gezien.
Dat komt doordat bij functionele uitvalsverschijnselen alle delen van het zenuwstelsel gewoon aanweizg zijn, maar ze werken niet goed (samen) wanneer de patient probeert een arm of been te bewegen.

De arts kan specifieke lichamelijke tekenen van functionele uitvalsverschijnselen hebben gevonden terwijl hij u onderzocht. Op die manier stelt hij de diagnose op dezelfde manier als bij migraine (waar ook geen test of scan voor is).
 
Andere tekenen van functionele uitvak zijn onderstaanden. Ze zijn niet 100% betrouwbaar en moeten dus ook niet als alleenstaand bewijs worden gebruikt.

- Een arm of been zakt opeens in tijdens onderzoek doen. Veel patienten met functionele uitval merken dat het ledemaat zwakker wordt als ze het harder proberen

- Hoover's teken. Bij deze test kan blijken dat het aangedane been meer kracht heeft als het andere been omhoog gehouden moet worden. Deze test kan gebruikt worden om het aangedane been te trainen weer normaal te gaan bewegen.

- Een verschil in kracht in het onderzoek op bed en gedurende het lopen. Dat komt niet doordat de patienten niet hard genoeg proberen te lopen, maar is een typerend onderdeel van functionele uitval.

Normale scans en testen kunnen helpen om de diagnose te stellen, maar voornamelijk wordt deze gebaseerd op het verhaal van de patient en het lichamelijk onderzoek .

Beeld ik me deze symptomen dan in?

Nee, de symptomen zijn echt. Hierover kan je meer lezen op de pagina 'Tussen de oren?!'.

Hoe ontstaan functionele uitvalsverschijnselen?

Functionele uitval van een ledemaat (functional weakness in het engels) is een complex probleem. Het ontstaat door verschillende oorzaken bij verschillende mensen. Vaak bestaan er naast de symptomen ook gevoelens van frustratie, bezorgheid en een bedrukte stemming, maar die zijn meestal niet de oorzaak van de symptomen.

Er zijn situaties bekend waar meerdere mensen met functionele uitvalsverschijnselen aan voldoen. Als u niet bij een van deze categoriën hoort, betekent dat niet dat de diagnose fout gesteld is, er zijn meer situaties dan hier beschreven denkbaar:

1. Na schade of pijn. Bij veel patiënten beginnen de klachten met lichamelijke schade of pijn. Het lijkt zo te zijn dat mensen met een fysiek letsel meer kwetsbaar zijn voor het krijgen van functionele symptomen.

2. Na een lang, intensief ziekbed. De klachten komen namelijk vaak voor bij patiënten die veel last hebben van vermoeidheid.

3. Na complete verdoving, veroorzaakt door de tijdelijke andere staat waarin de hersenen zich bevonden.

4. Na een periode van dissociatie/paniek aanvallen. Een combinatie met symptomen als een licht gevoel in het hoofd, dissociatie (het gevoel dat dingen om u heen of uzelf ver weg en losgekoppeld zijn), drukkend gevoel op de borst etc. Soms komen symptomen voor na dissociatieve toevallen.

5. Geen duidelijke aanleiding. Het kan heel goed dat er geen duidelijke aanleiding is voor de klachten, vergelijkbaar met de diagnose migraine.